Strona główna
GeoŚląsk
Geośląsk - Geostanowiska
GeoŚląsk - linki
GeoPolska
GeoŚwiat
O serwisie
Mapa serwisu

Rzeźba terenu :: Najwyżej, najniżej, najdalej

Autorzy: Renata DULIAS*, Ryszard CHYBIORZ**

Województwo Śląskie położone jest w południowej części Polski i zajmuje powierzchnię 12334 km2, co stanowi 3,9% powierzchni Polski. Charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem geograficzno-geologicznym. Występują tu zarówno góry, tereny wyżynne i nizinne. Śląskie jest jedynym województwem w kraju, przez które przepływa zarówno Wisła jak i Odra. Jest także jedynym województwem w Polsce, gdzie jest więcej powiatów grodzkich (19) niż powiatów ziemskich (17).

 

Najwyższej położony punkt wysokościowy województwa śląskiego - 1534,1 mn.p.m., kolor czerwony na mapie Google - znajduje się na zboczach Pilska w Beskidzie Żywieckim (gm. Jeleśnia). Główna kulminacja Pilska (1557 m n.p.m.) leży po stronie słowackiej. 

Najniższej położony punkt wysokościowy województwa śląskiego - 173,6 mn.p.m., kolor niebieski na mapie Google - znajduje się w miejscowości Ruda (gm. Kuźnia Raciborska), poniżej ujścia Rudy do Odry (Kotlina Raciborska).

Maksymalna deniwelacja wynosi więc aż 1360,5 m. Największe deniwelacje, rzędu kilkuset, a nawet 1000 m, występują na południu województwa, w Beskidach. Znacznie mniejsze różnice wysokości, dochodzące do 100 m, występują w wschodniej części województwa, na Wyżynie Częstochowskiej oraz w obrębie Garbu Tarnogórskiego. Wschodnia część województwa położona jest na wysokości 300—515,6 m n.p.m. (Góra Janowskiego 515,6 m) i stopniowo obniża się w kierunku południowo-zachodnim do Wyżyny Katowickiej (Góra Św. Doroty 382 m). Najbardziej południowo-zachodnia część województwa (Płaskowyż Głubczycki i Kotlina Raciborska) leży na wysokości 173,6—260 m n.p.m. Deniwelacje są tu mniejsze, choć miejscami, głównie na Płaskowyżu Głubczyckim sięgają kilkudziesięciu metrów.

Najdalej wysunięte punkty granicy województwa śląskiego (kolor żółty na mapie Google):

- na północy: 51°05'58'' (szerokość), 18°55'23'' (długość) - rzeka Warta; powiat kłobucki, gmina Popów, ok. wsi Lelity;
- na południu: 49°23'38'' (szerokość), 19°01'38'' (długość) - stoki Jaworzyny pomiędzy Wlk. Raczą a Przegibkiem; powiat żywiecki, gmina Rajcza, wieś Rycerka;
- na zachodzie: 50°03'58'' (szerokość), 18°02'05'' (długość) - okolice wsi Gródczanki; powiat raciborski, gmina Pietrowice Wielkie;
- na wschodzie: 50°28'37'' (szerokość), 19°58'26'' (długość) - las w okolicy wsi Koryczany; powiat zawierciański, gmina Żarnowiec.

Rozciągłość z południa na północ wynosi 1°42'20'' = 190 km, a z zachodu na wschód 1°56'21'' = 138 km. 



Rzeźba obszaru województwa śląskiego w dużym stopniu nawiązuje do powierzchniowej i wgłębnej budowy geologicznej, dlatego występują tu formy ukszałtowania powierzchni terenu o różnej genezie, wieku i rozmiarach. W północnej (Częstochowski Okreg Przemysłowy), centralnej (Górnośląski Okręg Przemysłowy) i południowo-zachodniej (Rybnicki Okręg Węglowy) części województwa wyróżniają się stworzone przez człowieka formy antropogeniczne - zwałowiska (hałdy). 



Renata DULIAS jest pracownikiem Katedry Geografii Fizycznej Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego;
** Ryszard CHYBIORZ jest pracownikiem Katedry Geologii Podstawowej Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego. 

Data dodania: 28 lipiec 2009 | Data aktualizacji: 17 styczeń 2011

 

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie tych plików. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.
 
geoSILESIA    geoPARK    geoRÓŻNORODNOŚĆ    geoSTANOWISKO    geoTURYSTYKA    geoPARK    geoDIVERSITY    geoSITES    geoTOURISM    geoSILESIA