Strona główna
GeoŚląsk
Geośląsk - Geostanowiska
GeoŚląsk - linki
GeoPolska
GeoŚwiat
O serwisie
Mapa serwisu

GeoŚląsk :: Strefy morfogenetyczne i pochodzenie rzeźby

Zestawił: Ryszard CHYBIORZ

Wg Gilewskiej (1997, 1999) obszar województwa śląskiego położony jest w obrębie następujacych stref morfogenetycznych (»mapa):

  1. młode góry i kotliny podgórskie, kształtowane od: środkowego miocenu lub górnego miocenu,
  2. stare górotwory i wyżyny, kształtowane od: ery mezozoicznej, starszego trzeciorzędu (paleocenu) i zlodowacone obszary górskie (Pilsko?);
  3. obszar staroglacjalny, w zasięgu zlodowaceń południowopolskich i środkowopolskich;
  4. astrefowe czwartorzędowe dna dolin rzecznych (Wisły, Odry).

Na północy i w centralnej części województwa (stare górotworów i wyżyny - Niecka Nidziańska, Wyżyna Śląsko - Krakowska i Nizina Śląska) - przeobrażonej podczas zlodowaceń południowopolskich i środkowopolskich - występują tak charakterystyczne elementy jak progi strukturalne i zręby tektoniczne, zaś a na południu (góry i kotliny podgórskie - Kotliny Podkarpackie Zachodnie i Zewnętrzne Karpaty Zachodnie) kotliny zapadliskowe i nasunięcia jednostek tektonicznych (Gilewska, Klimek 1997).

Formy te powstały dzięki siłom tkwiącym we wnętrzu Ziemi (endogenicznym: trzęsienia ziemi, wulkanizm, plutonizm, ruchy tektoniczne) i zostały przemodelowane przez siły zewnętrzne (egzogeniczne), głównie przez: wodę, śnieg, lód lodowcowy, wiatr, zmianę temperatury, działalność roślin, zwierząt oraz człowieka, a także przez siły ciężkości (ruchy masowe).

Procesy endogeniczne i egzogeniczne spowodowały, że na obszarze województwa występują formy rzeźby (geomorfologiczne) o różnej genezy i różnego wieku (Dulias, Hibszer 2004):                                                                                                                                                                                          

Data dodania:  wrzesień 2009 | Data aktualizacji:


  • DULIAS R., HIBSZER A., 2004: Województwo śląskie: przyroda, gospodarka, dziedzictwo kulturowe. Wydawnictwo Kubajak.
  • GILEWSKA S., 1997: Główne strefy morfogenetyczne i wiek bezwzględny rzeżby. [w:] Atlas Rzeczypospolitej Polski. Mapa 23.2 Pochodzenie i wiek rzeźby. Główny Geodeta Kraju.
  • GILEWSKA S., 1999: Rzeźba. [w:] Leszek Starkel. Współczesne środowisko przyrodnicze, Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa.                                                                   
  • GILEWSKA S., KLIMEK M., 1997: Pochodzenie rzeżby. [w:] Atlas Rzeczypospolitej Polski. Mapa 23.2 Pochodzenie i wiek rzeźby. Główny Geodeta Kraju.
  • Przyroda Województwa Śląskiego http://www.przyroda.katowice.pl/pl/przyroda-nieozywiona/rzezba-terenu   
  • Województwo Śląskie » Ukształtowanie powierzchni ziemi (pdf)
Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie tych plików. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.
 
geoSILESIA    geoPARK    geoRÓŻNORODNOŚĆ    geoSTANOWISKO    geoTURYSTYKA    geoPARK    geoDIVERSITY    geoSITES    geoTOURISM    geoSILESIA