Strona główna
GeoŚląsk
Geośląsk - Geostanowiska
GeoŚląsk - linki
GeoPolska
GeoŚwiat
O serwisie
Mapa serwisu
 

GeoŚląsk :: Rzeźba polodowcowa

Autor: Renata DULIAS*

Obszar województwa katowickiego był w plejstocenie (epoce lodowcowej) conajmniej trzykrotnie zlodowacony, to znaczy pokryty grubą na kilkaset metrów warstwą lodu lodowcowego, który „przywędrował” ze Skandynawi. Maksymalny, południowy zasięg lądolodu podczas zlodowacenia sanu pokrywał się z orograficzną granicą Karpat. Dobitnie świadczą o tym bloki skał skandynawskich, zwane głazami narzutowymi.

Północna część obszaru województwa, objęta była najmłodszym w tym obszarze lądolodem zlodowacenia odry i warty. Obszar ten nosi znamiona rzeźby glacjalnej i glacifluwialnej. Zdarzenie to miało miejsce koło 250 tys. lat temu. Stare, zniszczone moreny czołowe tego wieku występują w okolicach Mikołowa, Tarnowskich Gór, Koziegłów, Złotego Potoku, Olsztyna, Lelowa. Formy kemowe, będące efektem akumulacji w obrębie przetain lodowych, występują głównie w międzyrzeczu Warty i Liswarty.

Gliniaste wysoczyzny moreny dennej występują w zachodniej części województwa, a związane z działalnością wód roztopowych równiny sandrowe, zachowały się głównie w Kotlinie Oświęcimskiej, w dolinie Liswarty, Warty i w Niecce Włoszczowskiej.

Ciekawymi formami związanymi z niszczącą, egzaracyjną działalnością lądolodu zlodowacenia odry są mutony – wygładzone pagórki i garby o charakterystycznym, asymetrycznym profilu. Ich stoki wystawione na szlifującą działalność lodowca są łagodne i ogładzone, a stoki przeciwne – strome i poszarpane. Najlepszym przykładem takich form są Góry Towarne koło Olsztyna.

* Renata DULIAS jest pracownikiem Katedry Geografii Fizycznej Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego.

Ta strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie tych plików. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.
 
geoSILESIA    geoPARK    geoRÓŻNORODNOŚĆ    geoSTANOWISKO    geoTURYSTYKA    geoPARK    geoDIVERSITY    geoSITES    geoTOURISM    geoSILESIA